เมื่อวันเสาร์ที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2569 ณ วัดโชติการาม (สามจีน) จังหวัดนนทบุรี ได้มีการจัดพิธีสวดภาณยักษ์ขึ้นในเวลา 18.00 น. โดยมี พระครูปลัด วชิริล ภทฺทมุนี (ครูบาวชิริล) แห่งวัดเดิมบาง จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และ พระครูสังฆรักษ์ยุทธนา อนุทโย ดร. รองเจ้าอาวาสวัดโชติการาม เป็นประธานฝ่ายจัดงาน บรรยากาศภายในวัดเป็นไปอย่างคึกคักและเนืองแน่น ซึ่งมีผู้มาร่วมพิธีเกือบ 5,000 คน
ในพิธีครั้งนี้ได้นิมนต์พระเกจิอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพระปริตรและวิทยาคมจากหลายจังหวัดมาร่วมนั่งปรกอธิษฐานจิตสวดภาณยักษ์รวม 4 รูป ได้แก่ พระครูสังฆรักษ์สุเทพ ฐิตพโล (พระอาจารย์ช้าง) เจ้าอาวาสวัดดอนใหญ่ จังหวัดปทุมธานี, พระปลัด อำพล ฐิตปุญฺโญ (พระอาจารย์อ๊อด) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดหูช้าง จังหวัดนนทบุรี, พระครูสุทธิกิจโกศล (อาจารย์เดี่ยว) เจ้าอาวาสวัดสะพานสูง จังหวัดนนทบุรี และ พระปลัด ถวิล ถาวโร (พระอาจารย์วิน) เจ้าอาวาสวัดโชติการาม (สามจีน) จังหวัดนนทบุรี
เมื่อเสร็จสิ้นพิธีสวดภาณยักษ์แล้ว พระครูปลัด วชิริล ภทฺทมุนี (ครูบาวชิริล) ในฐานะประธานสงฆ์ได้ประกอบพิธีเคาะหัวประทานพรแก่ญาติโยมผู้มาร่วมพิธีตามธรรมเนียมโบราณ ซึ่งถือเป็นการสืบสานประเพณีที่พระเกจิอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิจะประทานพรแก่ศิษยานุศิษย์ภายหลังเสร็จพิธีสวดมนต์อันศักดิ์สิทธิ์
ภาณยักษ์ หรือที่รู้จักในพระคัมภีร์ว่า อาฏานาฏิยปริตร เป็นพระปริตรที่หาได้ยากยิ่งในแวดวงพระพิธีกรรมไทย มีที่มาจากอาฏานาฏิยสูตรในพระไตรปิฎก ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค อันว่าด้วยเหตุการณ์ที่ท้าวจตุโลกบาลทั้ง 4 พระองค์ เสด็จมาเฝ้าสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อถวายคาถา “อาฏานาฏิยา รักขา” ซึ่งทรงประพันธ์ขึ้นเป็นพิเศษ เพื่อคุ้มครองพระสาวกที่อยู่ในป่าห่างไกลจากการรบกวนของอมนุษย์ที่ไม่เลื่อมใสในพระธรรม ด้วยเหตุที่บทสวดนี้มีที่มาจาก “คำของยักษ์” ที่กราบทูลถวายพระพุทธองค์ จึงได้รับการขนานนามว่า “ภาณยักษ์” สืบมาแต่โบราณกาล
พระสงฆ์ผู้สวดภาณยักษ์จะต้องมีความชำนาญเป็นพิเศษทั้งด้านทำนองและพลังเสียง เพราะบทสวดนี้มีทำนองที่ดุดัน แห้งแหบ และหนักแน่น ต่างจากบทสวดทั่วไปโดยสิ้นเชิง ในอดีตสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พิธีนี้เคยจัดขึ้น ณ พระบรมมหาราชวังในทุกวันสิ้นปี เพื่อขับไล่สิ่งอัปมงคลออกจากพระนคร และในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้โปรดเกล้าฯ ให้สวดภาณพระควบคู่กันเป็นคู่มงคล ปัจจุบันพิธีนี้สิ้นสุดลงในระดับพระราชพิธี แต่ยังคงสืบทอดในหมู่วัดและพระเกจิอาจารย์ทั่วประเทศ ด้วยความเชื่อว่าการสวดภาณยักษ์โดยพระผู้ชำนาญจะช่วยขับไล่สิ่งชั่วร้ายและอมนุษย์ เสริมสิริมงคล และคุ้มครองผู้ร่วมพิธีให้อยู่ดีมีสุขปลอดจากโรคาพยาธิ
